Teken niet zomaar een arbeidscontract waarin staat dat je na vertrek niet aan de slag mag bij een concurrent. De rechter volgt meestal wat er in het contract staat.
Na een juridische strijd, die vakbond FNV Bondgenoten voor hem voerde, bepaalde de rechter dat Fluiter in zijn nieuwe baan aan het werk mocht en geen boete hoefde te betalen. De rechter vond de overstap geen bedreiging voor zijn oude baas omdat Fluiter niet hetzelfde werk deed. Bij zijn nieuwe werkgever ontwikkelde hij orthopedische prothesen, terwijl hij deze eerst alleen verkocht.
Fluiter heeft geluk gehad. Rechters vinden meestal dat mensen de afspraken die zij maken, moeten nakomen. ‘Werknemers denken onterecht dat het wel meevalt met hun concurrentiebeding. Door te tekenen lopen ze grote risico’s’, zegt advocaat arbeidsrecht Marco Swart uit Eindhoven.
Rechters halen alleen in bijzondere gevallen een streep door het beding. Bijvoorbeeld wanneer de werknemer gedwongen moet solliciteren omdat hij een conflict heeft met zijn baas. Soms verlagen rechters de boete of zwakken ze de looptijd van een concurrentiebeding af. ‘Het komt voor dat mensen een tijdelijk contract hebben van een half jaar en vervolgens twee jaar niet aan het werk mogen bij een soortgelijk bedrijf. De rechter brengt de periode dan terug naar bijvoorbeeld een jaar’, zegt specialist concurrentiebedingen Rik van Steenbergen van de vakcentrale FNV.
Het is voor werknemers en advocaten lastig in te schatten wat een rechter gaat doen. ‘Er zijn uitspraken gedaan over monteurs die van de rechter niet mochten werken binnen een straal van 50 kilometer van hun oude bedrijf. Anderen mochten in heel Nederland niet aan de slag.’
Teken dus niet zomaar een concurrentiebeding, is het advies van Swart. Werknemers kunnen ook minder ingrijpende afspraken maken met een nieuwe baas. Bijvoorbeeld dat ze na vertrek van zijn klanten afblijven en dat ze geen strategische informatie lekken. ‘Dan is het probleem van de werkgever meestal opgelost. Als een nieuwe werkgever dat niet voldoende vindt, moet je je als werknemer afvragen of je wel voor hem wil werken.’
Werknemers zetten hun handtekening vaak zonder goed na te denken. Ze willen graag die nieuwe baan en onderschatten de gevolgen van een rechtszaak. Prothesemaker Fluiter maakt die fout nooit meer. ‘Bijna een jaar ben ik bang geweest dat ik die boete moest betalen. Daarnaast stond door de stress mijn privéleven volledig op zijn kop. In de periode dat de zaak voor de rechter speelde, is mijn dochtertje geboren. Die belangrijke gebeurtenis heb ik nauwelijks bewust meegemaakt. Dat vergeef ik mijn oude baas nooit.’
Dit artikel is verschenen in Dagblad De Pers op 3 juni 2008. Auteur is Sylvia Marmelstein
