Gouden handdruk ongedaan maken wegens verzwijgen nieuwe baan
"Na een hoop geharrewar heeft de kantonrechter uiteindelijk de arbeidsovereenkomst met één van mijn werknemers ontbonden. Vanwege het aantal dienstjaren moet ik aan die werknemer een hogere ontbindingsvergoeding betalen als "inkomensschade" dan mij lief is. Nu ving ik onlangs op dat die werknemer tijdens de ontbindingsprocedure heeft gesolliciteerd. Had mijn inmiddels ex-werknemer die sollicitatie niet tijdens de ontbindingsprocedure moeten melden? Ik wil daarom de gouden handdruk die ik aan hem moet betalen ongedaan maken. Is dat mogelijk?"
De mogelijkheid bestaat om door middel van het indienen van een zogenoemd “rekest civiel” de toegekende ontbindingsvergoeding te herroepen. Uit de gepubliceerde jurisprudentie komt naar voren dat de werknemer, die reeds tijdens de mondelinge behandeling in het kader van de ontbindingsprocedure verzekerd is van een andere baan, verplicht is hiervan tijdens de procedure melding te maken. De kantonrechter: "Waar een beroep wordt gedaan op toekomstmogelijkheden ter bepaling van de hoogte van de vergoeding is spreken plicht." Door desondanks te zwijgen over een mogelijk nieuwe baan en afwijzingen op eerdere sollicitaties te benadrukken, maakt een werknemer zich schuldig aan bedrog.
Uitzicht op baan
Van doorslaggevend belang is of ten tijde van de mondelinge behandeling sprake is geweest van onderhandelingen met de nieuwe werkgever in een zodanig vergevorderd stadium dat nog slechts als ondergeschikt aan te merken factoren - zoals een medische keuring of de bepaling van het tijdstip van indiensttreding - aan de totstandkoming van de nieuwe arbeidsovereenkomst in de weg stonden. In dat geval dient de werknemer daarvan tijdens de ontbindingsprocedure ongevraagd melding te maken.
Daarnaast is een uitspraak bekend van de kantonrechter te Almelo die zelfs een nog iets ruimer criterium hanteerde. Hij wees herroeping toe op grond van het enkele feit dat de werknemer op de mondelinge behandeling geen melding had gemaakt dat hij volop in onderhandeling was met een potentiële nieuwe werkgever over een nieuwe arbeidsovereenkomst, als gevolg waarvan enige dagen na de zitting deze onderhandelingen hadden geleid tot een nieuwe baan. Die werknemer had toen dus zelfs nog geen concreet uitzicht op een andere baan. In deze zaak heeft de rechter mede acht geslagen op het feit dat de werknemer in zijn verweerschrift had opgemerkt dat binnen zijn branche en op het niveau waarop hij werkzaam was iedereen elkaar kent en hij inmiddels te boek stond als "aangeschoten wild".
Actieve meldplicht
Uit de jurisprudentie en literatuur blijkt dat het omslagpunt is gelegen in de mate van zekerheid die de werknemer tijdens de ontbindingsprocedure bezit omtrent het kunnen accepteren van een andere baan. Indien de onderhandelingen over een dergelijke baan in een zodanig vergevorderd stadium verkeren dat er op korte termijn een concreet aanbod te verwachten is, moet de werknemer dit tijdens de ontbindingsprocedure uit zichzelf melden. De rechter tilt over het algemeen zwaar aan achteraf onwaar blijkende mededelingen omtrent een slechte arbeidsmarktpositie van de werknemer en diens geringe kansen op een passende functie elders. Door dan toch te blijven zwijgen en het beroep te handhaven op een mogelijke sombere toekomst, maakt de werknemer zich schuldig aan bedrog. In dat geval kan de omvang van de uitgesproken ontbindingsvergoeding geheel of gedeeltelijk worden teruggedraaid.
Tijdig schriftelijk vragen
Bij inhoudelijke behandelingen van ontbindingsprocedures zal de kantonrechter u als verzoekende werkgever een termijn gunnen waarbinnen u uw ontbindingsverzoek nog kunt intrekken om daarmee de ontbindingsuitspraak ongedaan te maken. Dat kunt u bijvoorbeeld doen als de omvang van de uitgesproken ontbindingsvergoeding te hoog voor u uitvalt. In de praktijk wordt zelden van deze intrekkingsmogelijkheid gebruik gemaakt. Toch is het aardig om uw werknemer nog in die periode schriftelijk te vragen of hij inmiddels uitzicht heeft op een andere dienstbetrekking. Hij zal hierop naar waarheid moeten antwoorden. Het uitblijven van antwoord kan een teken aan de wand zijn. Mocht achteraf blijken dat diens antwoord onwaar was en hij dus toch concreet uitzicht had, dan kunt u daarmee voor de rechter duidelijk aantonen dat uw werknemer op dat moment gelogen heeft.
Uiteraard moet u niet nalaten om de werknemer met wie u na goed overleg tot een beëindigingsregeling bent gekomen te vragen of hij uitzicht heeft op een andere dienstbetrekking. Bevestig vervolgens schriftelijk dat uw werknemer op het moment waarop de beëindigingsregeling tot stand komt geen concreet uitzicht heeft op een andere dienstbetrekking. U dwingt uw onderhandelingspartner door het opnemen van die vaststelling kleur te bekennen. En u geeft daarmee aan dat dit aspect niet onbesproken is gebleven.
Bewijs
Om een succesvol herroepingsprocedure te doorlopen, moet u wel een aantal hindernissen overwinnen. De belangrijkste is dat u moet kunnen bewijzen dat uw werknemer al tijdens de ontbindingsprocedure een concreet uitzicht had op een andere dienstbetrekking. Bij voorkeur moet u kunnen bewijzen dat nog tijdens de ontbindingsprocedure door de nieuwe werkgever een concreet aanbod is gedaan. Wees erop bedacht dat een succesvolle herroeping niet altijd hoeft te leiden tot een volledige kwijtschelding van de te betalen ontbindingsvergoeding. Kantonrechters zijn geneigd een deel van de toegekende vergoeding in stand te laten, omdat uw werknemer door de beëindiging van het dienstverband bij u zijn anciënniteit heeft verloren en dus economisch kwetsbaarder is geworden op de arbeidsmarkt. Bovendien heeft hij bij zijn nieuwe werkgever wellicht genoegen moeten nemen met een lager salaris of een minder gunstig arbeidsvoorwaardenpakket.
